Osiedle Złotego Wieku
Świątynia Opatrzności Bożej | Warszawa

Stanisław Pyjas | wspomnienie w 41. rocznicę śmierci

Pyjas być niepokornym

 

Stanisław Pyjas 41 rocznica śmierci

 

Wspomnienie o Stanisławie Pyjasie

Wspomnienie o Stanisławie Pyjasie w 41. rocznicę śmierci.

6 maja 2018 roku w sali GOK w Gilowicach o godzinie 16:00.

 

Church-candle_juergen_s_640

 


 

 

 

 

  Gilowice street

 

Gilowice

 

 

Dividier-abstract-gdj_640

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar19

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar6

Gilowice  fot. Józef Ruszar11

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar7

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar17

 

Gilowice  fot. JMr11

 

Gilowice  fot. Józef Ruszar12

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar13

 

Gilowice  fot. Józef Ruszar13

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar16

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar12

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar9

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar8

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar26

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar21

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar23

 

Gilowice 2018 fot. Józef Ruszar25

 

 


Gilowice 2018

Credit: http://www.gilowice.pl/fotorelacja-z-41-rocznicy-smierci-stanislawa-pyjasa,2101,akt.html

 

Dividier-elegant-gdj_640

Przy tablicy upamiętniającej Stanisława Pyjasa spotkali się 7 maja 2018 r. jego przyjaciele, dawni członkowie Studenckiego Komitetu Solidarności i opozycjoniści z czasów PRL. Wśród osób składających kwiaty był dyrektor Oddziału IPN w Krakowie, dr hab. Filip Musiał. Uroczystość zakończyła się krótką modlitwą.

Stanisław Pyjas zmarł 7 maja 1977 r. w tajemniczych okolicznościach. Ciało studenta filologii polskiej i filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, działacza opozycyjnego, współpracownika Komitetu Obrony Robotników zostało znalezione rankiem w bramie kamienicy przy ul. Szewskiej 7. Według środowisk opozycyjnych śmierć studenta była skutkiem pobicia przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Władze twierdziły, iż spadł ze schodów.

Pogrzeb Pyjasa odbył się 10 maja 1977 r. w Gilowicach. Jego śmierć na kilka dni przed juwenaliami wstrząsnęła środowiskiem akademickim Krakowa i Polski. Doszło do masowych demonstracji studenckich, wzywano do bojkotu juwenaliów, a 15 maja 1977 r. powołano Studencki Komitet Solidarności, który stał się wówczas główną inicjatywą opozycyjną Krakowa.

O tym, jak i dlaczego zginął Stanisław Pyjas, pisał m.in. prof. Henryk Głębocki z IPN w książce „Przeciw czerwonej dyktaturze” (red. Filip Musiał, Jarosław Szarek; Ośrodek Myśli Politycznej, Instytut Pamięci Narodowej). „Inwigilacja zamordowanego studenta trwała aż do ostatnich chwil jego życia. Wyklucza to tezę o jego przypadkowej śmierci” – wskazywał historyk.

„Najbardziej prawdopodobny scenariusz zabójstwa przedstawiono w postanowieniach o umorzeniu kolejnych śledztw. Na podstawie zeznań świadków, oględzin miejsca oraz ponownej analizy obrażeń Pyjasa ustalono, że jego śmiertelne pobicie nastąpić mogło w piwnicy kamienicy na ul. Szewskiej 7 – tam znaleziono okulary należące prawdopodobnie do zamordowanego.

Następnie mordercy przenieśli ciało do bramy w tej samej kamienicy, w której mieszkała była dziewczyna zabitego, zaś pod jej drzwi podrzucili chlebak studenta w celu upozorowania tragicznego wypadku. Domniemanym zabójcą mógł być Marian Węclewicz – były bokser „Wisły” (w tym czasie klubu „gwardyjskiego”, w którego władzach zasiadało wielu funkcjonariuszy SB) i kryminalista na usługach milicji i SB, który miał zostać wynajęty do pobicia Pyjasa za 100 dolarów (co było w tych czasach sumą ogromną). Pyjasa zabito tylko dlatego, że SB chciała uniemożliwić mu zorganizowanie wiecu podczas juwenaliów.

Sam Węclewicz zginął wkrótce potem. Niewykluczone, że mógł stać się ofiarą zacierania śladów przez SB. Tego samego dnia, gdy poskarżył się swemu znajomemu, byłemu esbekowi, że nie otrzymał zapłaty w wysokości 100 dolarów za swoją robotę, podczas odwiedzin u kolegi Jana Knapika – także podejrzewanego o współpracę z SB – podobnie jak Pyjas „spadł” ze schodów i zginął na miejscu” – pisał prof. Henryk Głębocki.

Śledztwo w sprawie śmierci Pyjasa, umorzone w PRL, zostało wznowione w 1991 r. Później było jeszcze kilkakrotnie podejmowane i umarzane z powodu niemożności wykrycia sprawców. W końcu zajęli się nim prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej.

W 2010 r., w wyniku próśb kierowanych do prokuratury przez rodzinę zmarłego, szczątki Stanisława Pyjasa ekshumowano. Miało to rozwiać wątpliwości dotyczące teorii mówiącej o zabójstwie opozycjonisty strzałem w głowę. Biegli po badaniach nie potwierdzili tej wersji.

Wciąż nie wyjaśniono dokładnie, jak zginął Stanisław Pyjas. Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 21 września 2006 r. za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w kraju został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Credit: IPN Kraków

 

Pamięci Staszka Pyjasa Szewska 7 Kraków

 

Kraków Google ulica Szewska 7

Kraków, Ulica Szewska 7.

 

Dividier-decorativ-gdj_640

 

Comments